گزارش‌های میدانی از حضور ده‌ها نوجوان ۱۳ تا ۱۷ ساله در اپلیکیشن مجاز همسریابی «آدم و حوا»، پرده از یک بحران اجتماعی خطرناک برداشته است؛ بحرانی که در سایه نبود نظارت، ضعف قوانین و نادیده گرفتن واقعیات جامعه، به کودک‌همسری آنلاین مشروعیت داده و زمینه‌ساز آسیب‌های عمیق‌تری شده است.

آفتاب اقتصادی؛ در دورانی که اپلیکیشن‌ها و فضای آنلاین بخش جدایی‌ناپذیر از زندگی جوانان و نوجوانان شده، یک پلتفرم رسمی به نام «آدم و حوا» -که با مجوز رسمی فعالیت می‌کند- حالا به محلی برای ثبت‌نام نوجوانان زیر ۱۸ سال بدل شده است؛ کودکانی که نه از دوران تحصیل‌شان عبور کرده‌اند و نه حتی بلوغ عاطفی لازم برای تصمیمات سرنوشت‌ساز زندگی را دارند، اما حالا در این بستر به دنبال «همسر» می‌گردند!

بر اساس داده‌های به‌دست‌آمده، دست‌کم ۴۴ کاربر زیر ۱۸ سال در این اپلیکیشن ثبت‌نام کرده‌اند؛ کودکانی که اغلب تحصیلات‌شان را «دیپلم و پایین‌تر» و حتی «دانش‌آموز» عنوان کرده‌اند. عجیب‌تر آن‌که برخی از آن‌ها هنوز انتخاب رشته هم نکرده‌اند یا حتی ترک تحصیل کرده‌اند، اما حالا در یک اپلیکیشن به دنبال همسر می‌گردند!

جالب‌تر آن‌که بسیاری از این نوجوانان در مناطق شهری بزرگی مثل تهران، اصفهان و مشهد حضور دارند. این یعنی برخلاف تصور کلیشه‌ای، کودک‌همسری فقط معضل روستاها یا مناطق محروم نیست؛ حالا در دل شهرها و با چراغ سبز قانونی، به شکل «دیجیتال» بازتولید شده است.

• تناقض تلخ

اپلیکیشنی که شعار «تسهیل ازدواج امن و شرعی» سر می‌دهد، حالا بستر ثبت‌نام نوجوانان ۱۳ ساله‌ای شده که دغدغه‌شان آرایش، تیپ و حتی عقاید سیاسی است! حتی در بخش آموزش این اپلیکیشن، محتوای جنسی تحت عنوان «اتاق خواب رویایی» با قیمت‌های میلیونی به فروش می‌رسد؛ محتوایی که در دسترس نوجوانان هم قرار گرفته است. آیا این همان مسیر ازدواج آسان و حلال است که برایش مجوز صادر شده بود؟

• کودک‌همسری، بحران پنهان سیاست‌های جمعیتی

این بحران، فراتر از یک خطای سیستمی است؛ نشانه‌ای از یک سیاست ناکارآمد که زیر عنوان تشویق به ازدواج و فرزندآوری، کودکان و نوجوانان را قربانی بی‌تدبیری‌ها و فشارهای اقتصادی می‌کند. وقتی والدین به دلیل بیکاری، فقر و بی‌پناهی اجتماعی، فرزندانشان را به سمت ازدواج‌های زودهنگام سوق می‌دهند، مسئولیت این فاجعه بر دوش کیست؟

•  نظارت صفر، مسئولیت هیچ؟

ثبت‌نام کودکان در یک اپلیکیشن رسمی، نشان می‌دهد که یا مکانیزم احراز هویت به شوخی گرفته شده یا اساساً سیاست‌گذارانی که این بسترها را مجاز می‌کنند، به تبعات آن فکر نکرده‌اند. پرسش این است: چه کسی پاسخگوی تبعات ازدواج‌های زودهنگام، ترک تحصیل، طلاق‌های زودهنگام و فروپاشی‌های عاطفی و روانی نوجوانان خواهد بود؟

• سکوت مسئولان و هشدار کارشناسان

کارشناسان حوزه خانواده و اجتماع می‌گویند: «کودک‌همسری، حتی در قالب اپلیکیشن‌های قانونی، یک خیانت به نسل آینده است. در دنیای امروز، ازدواج مسئله‌ای پیچیده است و نمی‌توان آن را به بازی‌های آنلاین و فرمول‌های ساده تقلیل داد.» حجت‌الاسلام فاضل‌میبدی هم تأکید می‌کند: «این موضوع باید متوقف شود؛ دولت باید ورود کند و با نظارت دقیق جلوی این روند خطرناک را بگیرد. نمی‌شود ازدواج را در چارچوب فقه سنتی و قوانین ۵۰ سال پیش دید و از واقعیت‌های امروز جامعه غافل ماند.»

کودک‌همسری آنلاین، محصول بی‌توجهی به واقعیت‌های اجتماعی و اقتصادی جوانان است. وقتی زیرساخت‌های آموزش، شغل، مسکن و حمایت از خانواده‌ها فراهم نشده، ساده‌انگاری در حوزه ازدواج تنها بحران را عمیق‌تر می‌کند. اگر امروز کسی پاسخگوی ثبت‌نام کودکان در اپلیکیشن‌های رسمی نیست، فردا چه کسی پاسخگوی طلاق‌های زودهنگام و آسیب‌های اجتماعی خواهد بود؟